ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski

specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii


dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady dietetyka w zakresie chorób cywilizacyjnych

Zapisy nr tel.: 602-395-601

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski
specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii

dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady w zakresie chorób cywilizacyjnych

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

Stopa cukrzycowa, co to takiego i jak leczyć?

Cukrzyca to nie przede wszystkim wysokie cukry we krwi na tle zaburzeń metabolizmu, to choroba całego organizmu, źle leczona w krótkim czasie doprowadza do destrukcji wielu narządów z następową ich niewydolnością. Choroba w istotny sposób przyspiesza rozwój miażdżycy w tętnicach doprowadzających krew do stóp i bardzo szybko prowadzi do niedokrwienia nóg, zwłaszcza stóp. Stopa cukrzycowa, to powodowane przez cukrzycę niedokrwienie nóg o obrazie tzw. zespołu stopy cukrzycowej.

Dodatkowo występują zaburzenia w układzie podporowym stopy (kostno-ścięgnisto-mięśniowo-stawowym) i unerwieniu.   Z tego powodu wykonuje się najwięcej amputacji kończyn dolnych. Miażdżyca w cukrzycy dotyczy przede wszystkim cienkich tętnic, których średnica wynosi 2-4mm i nawet małe blaszki miażdżycowe mogą powodować bardzo szybko istotne zwężenie, co tłumaczy występowanie zespołu stopy cukrzycowej nawet u młodych osób. Zmiany dotyczą wszystkich tętnic podudzia, mają charakter zarówno zwężeń jak i niedrożności i są wielopoziomowe. Nierzadko procesem chorobowym objęte są tętnice udowa i podkolanowa. Wielopoziomowy obraz zmian oraz mała średnica naczyń są bardzo poważnym wyzwaniem dla wielu specjalistów, wymaga zatem odpowiedniego sprzętu i doświadczenia. Do niedawna leczenie tętnic podudzia, ze względu na małą średnicę było praktycznie poza zasięgiem chirurga naczyniowego. Postęp techniczny doprowadził do stworzenia narzędzi wewnątrz naczyniowych umożliwiających udrożnienie tętnic na podudziu, ale nawet i na stopie. Mała inwazyjność zabiegów wewnątrznaczyniowych, niewielka liczba powikłań oraz bardzo dobre wyniki powodują, że operacje wewnątrznaczyniowe stały się skuteczną metodą przywrócenia krążenia w stopie cukrzycowej. Rozwój technik wewnątrznaczyniowych oraz większe doświadczenie pozwala uniknąć amputacji w 80–100%, co nie było by możliwe w przypadku klasycznych technik chirurgicznych. Z powodu równoległego uszkodzenia nerwów czuciowych diabetycy mogą nie odczuwać bólu nóg podczas chodzenia tzw. chromanie przestankowe. Brak bólu w stopach powoduje, że pierwszym objawem miażdżycy może być rana na stopie. Rany w cukrzycy szybo ulegają zakażeniu a towarzyszące niedokrwienie prowadzi do amputacji nogi. Jedynym sposobem wygojenia owrzodzenia i uratowanie nogi w tym przypadku jest przeprowadzenie skutecznego zabiegu przywrócenia krążenia w nodze. Oznacza to, że każdy pacjent ze stopą cukrzycową powinien zostać skonsultowany przez chirurga naczyniowego. Najważniejszą rolę w profilaktyce niedokrwienia kończyn dolnych u pacjenta z cukrzycą pełni lekarz podstawowej opieki zdrowotnej diagnozujący wczesne okresy jeszcze bezobjawowej stopy cukrzycowej. Wykryte w czasie wizyty podczas rutynowego badania nóg wczesne objawy ich niedokrwienia, nakazują skierowanie pacjenta do chirurga naczyniowego celem oceny krążenia tętniczego. Również każdy chory z już zaistniałą trudno gojącą się raną stopy i bólami spoczynkowymi nogi powinien zostać poddany pilnej konsultacji chirurga naczyniowego. Inną, jeszcze bardziej dramatyczną sytuacją wymagającą konsultacji jest planowanie amputacji w zespole stopy cukrzycowej oraz brak gojenia kikuta po amputacji. Badanie obrazowe (USG, tomografia komputerowa, angiografia) tętnic kończyn dolnych pozwala na ocenę możliwości przywrócenia krążenia w nodze przez chirurga naczyniowego. Niestety coraz częściej spotykam się z sytuacją, że już podczas pierwszej wizyty specjalistycznej, po zbadaniu nóg mamy pilne wskazanie do amputacji z powodu rozległej i zakażonej martwicy na stopie z wciągnięciem kości w proces zapalny. Dlatego każdy pacjent z cukrzycą powinien raz w roku mieć ocenione krążenie w kończynach dolnych a w przypadku niedokrwienia powinien być skierowany do chirurga naczyniowego. Tylko część ran stopy w cukrzycy jest spowodowana niedokrwieniem.    Owrzodzenie podeszwowej strony stopy powstające na tle niedokrwienia dotyczy palców i przodostopia. W przypadku dominującej stopy neuropatycznej (w wyniku zaburzenia funkcji nerwów) powstają modzele, a następnie owrzodzenia na powierzchni podeszwowej stopy, które wymagają jedynie leczenia miejscowego. Są to też rany przewlekłe, ale główną przyczyną nie jest niedokrwienie, lecz zaburzenia w budowie i podparciu stopy wywołane tzw. neuropatią czuciową. Z powodu upośledzenia czucia w stopach i nogach, często dochodzi do uszkodzeń mechanicznych, najczęściej otarć, które w przypadku dołączenia się infekcji mogą prowadzić do rozległych ran na stopie. Dlatego tak ważna jest higiena stóp oraz stosowanie odpowiedniego obuwia i unikanie urazów stóp. Inną przyczyną powstania ran na stopie jest uraz spowodowany obecnością ciała obcego w bucie. Niestety chory na skutek spaczenia czucia tego nie czuje. Z mojej praktyki wynika, że nawet niewielka ranka na stopie, której chory może nie zauważyć, w razie współistnienia niedokrwienia może prowadzić do rozwoju infekcji w obrębie stopy i konieczności amputacji w ciągu zaledwie tygodnia. Inną przyczyną owrzodzeń na podudziu może być zespół zakrzepowo-żylakowy a cukrzyca utrudnia wygojenie zmiany. Najczęściej zaburzenia czucia w stopie i podudziu wywołane są uszkodzeniem nerwów, czyli neuropatią cukrzycową. Uszkodzenie nerwów czuciowych przez cukrzycę powodują różnego rodzaju zaburzenia czucia, które mogą nakładać się na objawy niedokrwienia nóg. Wówczas, co do strategii postępowania konieczne jest konsylium specjalistów: chirurga naczyniowego, czasami także ortopedy, neurologa i diabetologa. Najczęstszym obrazem, z którym spotykam się w praktyce jest dominujące niedokrwienie kończyn dolnych spowodowane zwężeniami lub niedrożnością tętnic na różnych poziomach nogi. Jeżeli objawy niedokrwienia występują nagle spowodowane są zakrzepem lub zatorem tętnicy i dla uratowania nogi konieczne jest zabieg wewnątrznaczyniowy w trybie pilnym. Gdy mamy do czynienia z dolegliwościami, które narastają od dłuższego czasu mówimy wówczas o niedokrwieniu przewlekłym, którego przyczyną są blaszki miażdżycowe w tętnicach. Niezależnie od wysokości subokluzji lub całkowitego zamknięcia tętnicy, dolegliwości bólowe dotyczą przede wszystkim podudzia i samej stopy, ponieważ tam dopływa najmniej krwi, a znajdujące się na podudziu grupy mięśni najbardziej narażone na niedokrwienie. Jeśli w trakcie spaceru pojawiają się bóle ze stwardnieniem łydek zmuszające do zatrzymania, a nogi są zimne i blade, mamy niedokrwienie kończyn dolnych. Ból taki pojawiający się podczas chodzenia wymagający odpoczynku nazywa się chromaniem przestankowym i wymaga pilnej konsultacji chirurga naczyniowego, celem przygotowania chorego do planowego zabiegu.

 

Z powodu przewlekłego niedokrwienia na palcach stóp powstają owrzodzenia, jako forma trudno gojących się ran. Jeżeli jest komponenta neuropatyczna chorzy mają ciężkie nogi i z trudnością nimi poruszają (są jak z drewna). Dolegliwości zazwyczaj dotyczą jednej nogi, tej, w której zmiany są rozleglejsze. Jeśli bóle nóg pojawiają się w nocy i łagodnieją po opuszczeniu podudzia przez krawędź łóżka lub powstają niegojące się rany na najbardziej odsiebnych częściach stóp mamy do czynienia z krytycznym niedokrwieniem kończyny, co stanowi pilne wskazanie do hospitalizacji i leczenia. Najczęściej zmiany miażdżycowe powstają w tętnicy udowej powierzchownej w tzw. kanale przywodzicieli na udzie powyżej kolana, przez który przebiega końcowy odcinek tętnicy udowej. Jeżeli oprócz miażdżycy współwystępuje cukrzyca zmiany dotyczą najczęściej tętnic na podudziu prowadząc do zespołu stopy cukrzycowej. W przypadku zakrzepu lub zatoru tętnic nogi konieczne jest zwykle pilne leczenie chirurgiczne tj. mechaniczne usunięcie skrzeplin z tętnicy za pomocą specjalnego balonika tzw. embolektomia lub trombektomia. W niektórych przypadkach możliwe jest rozpuszczenie skrzepliny lekiem podawanym przez wprowadzony w miejsce zakrzepu cewnik. Zabieg taki nazywa się trombolizą (chodzi o rozpuszczenie narastającego czopu hemostatycznego) celowaną. W przewlekłym niedokrwieniu kończyn dolnych wskazaniem do leczenia zabiegowego jest krytyczne niedokrwienie nogi, manifestujące się skróceniem dystansu chromania przestankowego poniżej 200m.

Do rozpoznania niedokrwienia kończyn dolnych wystarczy zwykle sumienne badanie lekarskie: charakterystyczny wywiad chromania przestankowego oraz brak tętna na tętnicach obwodowych. Do zaplanowania właściwego leczenia zabiegowego niezbędne są badania obrazowe (USG z funkcją Doppler (wysokość i szybkość fali przepływu krwi w naczyniu), angio tomografia komputerowa lub angiografia. Chory na cukrzycę zgłaszający ból nogi musi być zbadany. Niestety tzw. udostępnienie nóg do zbadania często jest niemożliwe bez pomocy osoby innej niż lekarz i stanowi to poważne ograniczenie w badaniu. Ból nogi jest jednym z objawów wielu chorób. Niedokrwienie nie jest najczęstszą przyczyną bólu nogi, są nimi choroby kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, choroby zwyrodnieniowe stawów biodrowych i kolanowych, których objawy są bardzo podobne do niedokrwienia i częściej stanowią przyczynę bólu nogi niż rozwijająca się w tętnicach miażdżyca.

 

Przy wyniku ponad 20 pkt ze względu na wysokie ryzyko cukrzycy zgłoś się do diabetologa w celu weryfikacji.

Nasze pasje i zainteresowania

Nasze biebrzańskie peregrynacje - in memoriam

Bagna i torfowiska Biebrzy, jej fauna i flora unikatowe w skali świata, depozyt natury dla przyszłych pokoleń. Wszechobecna komercja nieproszona i nachalna wciska się zewsząd za sprawą ludzi, którzy posiadając pieniądze uważają, że są koroną stworzenia. Zatem wszystko im wolno i wszystko im się należy. Obca im jest zasada życia, jaką na 300 lat przed Chrystusem wyartykułował Epikur: umiarkowanie uważamy za największe dobro nie dlatego, abyśmy w ogóle mieli poprzestawać na małym, ale dlatego, żebyśmy nauczyli się żyć skromnie w przeświadczeniu, że najlepiej korzystają z dóbr ci, którzy ich najmniej pożądają. Uczmy się cieszyć każdą chwilą, która nie jest bolesna… Chciałoby się rzec: co za czasy, co za ludzie. Czasami nie mogę oprzeć się wrażeniu, że żyjemy w eschatonie.

Więcej…

Listy Pliniusza Młodszego do Kalpurni I w.n.e. (z cyklu oblicza mistrzów)

…Pliniusz zapewnia swoją Kalpurnię. Piszesz, że moja nieobecność niemało Cię dręczy, a jedyną pociechę w tym znajdujesz, że zamiast mnie masz moje zwoje i nieraz nawet kładziesz je na tym miejscu, gdzie ja sam przebywałem. Dobrze mi, że mnie szukasz, miło, że zadowalasz się taką pociechą.

Więcej…

List Gustawa Flauberta do Colet (z cyklu oblicza mistrzów)

…mężczyzna kochający swą praczkę będzie z nią zaznawał rozkoszy, mimo iż będzie wiedział, że jest głupia; ale jeżeli kobieta kocha prostaka, jest to zapoznany geniusz, dusza wybrana itd., tak iż wskutek tej wrodzonej skłonności do zezowania nie widzą one prawdy, gdy ją się spotyka, ani piękna tam, gdzie ono się znajduje.

Więcej…

List Wolfganga Amadeusza Mozarta do Konstancji (z cyklu oblicza mistrzów)

Tymczasem wszystkiego dobrego - korzystaj ze swojego
błazna stołowego, ale myśl o mnie, mów o mnie i kochaj
mnie zawsze tak, jak ja zawsze będę kochał moją
Stanzi-Marini i jej... Stu!... knaller..., paller..., sznip..., sznap...,
sznur..., sznepperl..., snai!

Więcej…

Lili Marleen – szlagier czasu strasznej wojny

Norbert Schultze skomponował muzykę do piosenki „Lili Marleen” w 1938 roku do tekstu Hansa Leipa z 1915 r. Piosenka stała się wielkim przebojem muzycznym w czasie II wojny światowej. Zawdzięczała go nie tylko własnej urodzie, ale i ekspresyjnemu wykonaniu aktorki niemieckiej o obywatelstwie amerykańskim - Marleny Dietrich, występującej dla żołnierzy amerykańskich.

Więcej…

Dietetyka

Nadmiar przeciwutleniaczy może szkodzić

Większość doniesień prasowych podkreśla pozytywne skutki zjadania przeciwutleniaczy. Dzieję się tak, gdy naszym głównym źródłem przeciwutleniaczy jest żywność. Jeżeli jednak przesadzimy z przyjmowaniem przeciwutleniaczy jako suplementów, może to wywołać również negatywne skutki – donoszą naukowcy z Kansas State University. Badacze sprawdzali możliwość poprawienia metabolizmu mięśni szkieletowych, poprzez wykorzystanie przeciwutleniaczy. Paradoksalnie okazało się, że zbyt duża dawka przeciwutleniaczy daje efekt odwrotny. Przeciwutleniacze usuwając ze środowiska nadtlenek wodoru, który co prawda jest silnym utleniaczem, ale z drugiej strony wspomaga rozszerzanie się małych naczyń krwionośnych.

Więcej…

Jeszcze raz o żywieniu z epoki paleolitu

Bardzo interesującym zjawiskiem jest rozwój ruchu paleo, którego zwolennicy odrzucają oficjalny paradygmat medyczno-żywieniowy i jego narzędzia badawcze, jako błędne z antropologicznego i ewolucyjnego punktu widzenia.

Więcej…

Zdrowe odżywianie – krytycznie

Zalecenia dotyczące tzw. „zdrowego odżywiania” wyrządziły ludziom wiele złego, a współczesna nauka o żywieniu stwarza jedynie pozory naukowości. Historia zmagań konkurencyjnych paradygmatów: hipotezy węglowodanowej i hipotezy tłuszczowo-cholesterolowej w leczeniu chorób cywilizacyjnych jest pouczająca. Ta pierwsza wywiedziona z badań nad otyłością, koncentrowała się nad szkodliwą rolą węglowodanów, których nadmiar w diecie powoduje problemy z przemianą materii i w rezultacie otyłość i cukrzycę typu 2 – oraz przyczynia się do wielu schorzeń cywilizacyjnych. Hipoteza tłuszczowo-cholesterolowa jest jej zaprzeczeniem. Wywiedziona z poszukiwań przyczyn choroby wieńcową za problemy zdrowotne obwinia tłuszcze, szczególnie tłuszcze nasycone. To one mają wywoływać choroby serca, bo podnoszą poziom „złego” cholesterolu oraz powodują otyłość (teoria bilansu energetycznego).

Więcej…

Dieta śródziemnomorska- niekończąca się opowieść

Podstawą diety są produkty roślinne: zboża, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, oliwa, zioła i przyprawy. Powinno się je jadać codziennie, praktycznie w każdym posiłku. Mieszkańcy wiejskich obszarów Krety w latach 50–tych byli ubodzy, tanie i łatwo dostępne produkty roślinne stanowiły podstawę ich pożywienia (jedli z upodobaniem nawet dziko rosnącą zieleninę w potrawie o nazwie horta). Zwyczaje żywieniowe zrodzone z biedy zapewniły Grekom długie i zdrowe życie.  Dzisiaj wszystko się zmieniło. Cywilizacja globalna zrównała wszystkich, także pod względem preferencji podniebiennych.

Więcej…

Czy pijemy wystarczającą objętość wody dla zachowania zdrowia?

Picie wody zapobiega odwodnieniu, usprawnia pracę jelit, uśmierza ból, pomaga zwalczyć nadmierny apetyt, nawilża skórę, zapobiega wysuszeniu śluzówek, pozwala lepiej kontrolować cukrzycę. Statystyczny Polak w ciągu dnia wypija 1,5 litra płynów a 6 mln z nas pije jeszcze mniej - 1,20 litra. Rekomendowaną objętość płynów (1,6 litra dziennie dla kobiet i 2 litry dla mężczyzn) pije jedynie 40 %Polek i 22 % Polaków. 43 % wypijanych przez statystycznego Polaka w ciągu dnia płynów stanowią napoje gorące z dodatkiem cukru. Woda stanowi zaledwie 28 % przyjmowanych płynów a zalecane jest, aby było to 60-80 %.

Więcej…

Licznik odwiedzin

334875
dzisiajdzisiaj93
wczorajwczoraj547
w tym tygodniuw tym tygodniu2790
w tym miesiącuw tym miesiącu10468