ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski

specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii


dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady dietetyka w zakresie chorób cywilizacyjnych

Zapisy nr tel.: 602-395-601

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski
specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii

dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady w zakresie chorób cywilizacyjnych

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

Bezdech senny w cukrzycy

Obturacyjny bezdech senny (OBS) pojawia się u ¼ pacjentów z cukrzycą typu 2. U 1/3 chorych kierowanych do klinik zaburzeń snu (są takie w Polsce) wykrywa się cukrzycę typu 2 lub stan przedcukrzycowy. Obturacja – niedrożność, w tym przypadku górnego odcinka dróg oddechowych na poziomie gardła w czasie snu, w j. angielskim obstructive sleep apnea (OSA), dalej dla uproszczenia mówmy o bezdechu sennym (BS). BS jest istotnym czynnikiem zagrożenia rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób serca i naczyń na tle miażdżycy. W poszukiwaniu przyczyn złego wyrównania cukrzycy zawsze powinniśmy wziąć pod uwagę możliwość współwystępowania BS i wykonać badanie w tym kierunku.

Moim zdaniem każdy chory na cukrzycę typu 2 powinien zostać poddany rutynowemu badaniu przesiewowemu w kierunku BS i odwrotnie. Najbardziej rozpoznawalnym objawem BS jest chrapanie. Zebranie wywiadu od bliskich osób umożliwia wstępną diagnozę. Osoby chorujące na OBS skarżą się na senność w ciągu dnia, częstomocz, poranne bóle głowy, lęk, niepokój, depresję. Podczas badania stwierdza się: otyłość brzuszną, zwiększony obwód szyi, morfologiczne nieprawidłowości w obrębie górnych dróg oddechowych i twarzy, nadciśnienie tętnicze, nierzadko cechy przebytego udaru, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, nadużywanie leków nasennych, rodzinną podatność na BS. Zmiany anatomiczne górnych dróg oddechowych predysponujące do BS to: opadające długie podniebienie miękkie, długi języczek, duży język, przerost migdałków podniebiennych, trzeci migdał, skrzywienie przegrody nosa, przerost małżowin nosowych, polipy, pierwotnie wąskie drogi oddechowe, krótka szyja. Objawy i zagrożenia związane z OBS w nocy: ustawiczne chrapanie — zwykle głośne i nieregularne, wielokrotne bezdechy (obserwowane przez osoby inne), niespokojny przerywany sen, nagłe, częste przebudzania połączone z uczuciem duszenia lub dławienia (brak powietrza, przyspieszony oddech i tętno, wzrost ciśnienia), lęk przed zaśnięciem, częste oddawanie moczu, zlewne poty. W ciągu dnia cierpiący z powodu BS czują się niewyspani, są senni, rozdrażnieni, niespokojni, z zaburzeniami pamięci, utrudnioną koncentracją, z porannym zmęczeniem i suchością śluzówek jamy ustnej, niejednokrotnie z bólami głowy. Poważne następstwa nieleczonego BS pod postacią ustawicznego chrapania — zwykle głośnego i nieregularnego, z wielokrotnymi bezdechami dotyczą osób śpiących w tym samym pomieszczeniu. Tu nie wystarczają już „stopery” do uszu. Często słyszę: „od tych stoperów panie doktorze, to już mam wyprzenie w uszach, a i tak nie śpię, boję się, że mąż umrze w bezdechu”. Cierpiącym na BS towarzyszą zaburzenia potencji, osłabione libido, konflikty rodzinne, problemy zawodowe, wypadki (zderzenia czołowe – niepokojąco dużo tych „memento” przy drogach), lęk i depresja. Badaniem wstępnym jest poligrafia ograniczona do oceny oddychania. Po wykazaniu nieprawidłowości chorego należy skierować do najbliższej kliniki zaburzeń snu. Wykonywana tam rutynowo pełna polisomnografia diagnozuje także inne zaburzenia oddychania, poza BS (centralny bezdech senny, zespół hipowentylacji otyłych). Za minimalne kryterium rozpoznania BS przyjmuje się współczynnik AHI wynoszący 5 lub więcej. Współczynnik AHI to wartość uśredniona sumy wszystkich bezdechów i oddechów spłyconych podzielona przez liczbę godzin efektywnego snu. Postać ciężka bezdechu (AHI >30 bezdechów/godz.), umiarkowana (15–30 bezdechów/godz.) i łagodna (5–15 bezdechów/godz.). O obturacyjnym bezdechu sennym w zespole metabolicznym pisałem już na tej stronie 28 listopada 2012. W leczeniu konieczna jest redukcja masy ciała, w przypadku stwierdzenia zmian upośledzających drożność górnych dróg oddechowych leczenie otolaryngologiczne, leczenie pozycyjne i aparaty ortodontyczne. Unikamy spożywania alkoholu w godzinach wieczornych i spania w pozycji na wznak.

 

W postaciach ciężkich BS leczeniem z wyboru jest stosowanie aparatów CPAP (continuous positive airway pressure). Są to urządzenia wytwarzające stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych. W postaci umiarkowanej decyzja o takiej terapii jest podejmowana szybciej, gdy pacjent choruje na cukrzycę i gdy współistnieją choroby serca i naczyń. Powodowane jest to zwiększonym ryzykiem zgonu, a w szczególności nagłym „zgonem sercowym” w czasie snu. Nagły zgon zdarza się u mężczyzn na tym tle nawet nieprzekraczających 50. roku życia. U pacjentów z chorobą niedokrwienną, nawracający bezdech pogłębia niedotlenienie mięśnia sercowego, usposabiając do złośliwych komorowych zaburzeń rytmu i nagłego zgonu. Rozpoczęcie terapii (CPAP) spowodowały redukcję wyładowań kardiowertera w nocy. Powtarzające się tylko w godzinach nocnych interwencje kardiowertera–defibrylatora ICD (implantable cardioverter–defibrillator), potwierdzone także analizą holterowskiego badania EKG pod tym kątem, redukują zagrażające życiu arytmie. Wykazano, że skuteczna eliminacja bezdechów za pomocą aparatu CPAP prowadzi do poprawy wyrównania cukrzycy. Obecnie dysponujemy przenośnymi aparatami, specjalnie przystosowanymi do diagnozowania zaburzeń oddechu podczas snu w warunkach domowych bez konieczności pobytu w szpitalu (Alice PDx). Aparat prowadzi całonocny zapis parametrów oddychania, tętna i wysycenia tlenem krwi tętniczej (saturacji). Terapia CPAP zapobiega zapadaniu się górnych dróg oddechowych podczas snu, co pozwala na swobodny oddech, likwiduje chrapanie oraz zapobiega epizodom bezdechów i niedotlenień. U pacjentów z niewydolnością serca i ośrodkowym bezdechem sennym stosuje się odmienny sposób leczenia, tzn. stymulację resynchronizującą funkcję komór serca, która istotnie redukuje liczbę bezdechów sennych. Główne znaczenie ma tutaj poprawa funkcji układu krążenia, co ma istotny wpływ na rokowanie w tej grupie chorych. Biorąc pod uwagę, że są to pacjenci z wysokim zagrożeniem nagłym zgonem należy łączyć opcję resynchronizacji (dodatkową elektrodę lewokomorową wprowadza się zwykle poprzez zatokę wieńcową w celu synchronicznej stymulacji obu komór) z opcją kardiowersji–defibrylacji (ICD ze stymulacją dwukomorową). BS musimy różnicować z zespołem wzmożonej oporności dróg oddechowych UARS (upper airway resistance syndrome) też występujący w trakcie snu zespół niedrożności, albo wzmożonej oporności dróg oddechowych (UARS, upper airway resistance syndrome) powodowany w fazie płytkiego snu wzmożonym wysiłkiem mięśni oddechowych. Jeszcze inny zespół otyłości i hipowentylacji występuje zwykle u pacjentów z otyłością olbrzymią (BMI > 35 %) i charakteryzuje się przewlekłą niewydolnością oddechową ze współistniejącym sercem płucnym oraz prawo komorową niewydolnością krążenia, zwykle współistnieje z BS. Na problemy związane z BS powinni być wyczuleni psycholodzy i psychiatrzy. To jego objawy są przyczyną złych relacji rodzinnych (spowodowane głośnym chrapaniem, zaburzeniami libido, rozdrażnieniem) oraz społecznych (obniżenie nastroju, kłótliwość, większe ryzyko wypadków komunikacyjnych). Uświadomienie wówczas pacjentowi, że przyczyną jego złego funkcjonowania może być BS, gdzie nie leki antydepresyjne, a niżej wymienione metody leczenia są szansą na poprawę stanu zdrowia pacjenta i dobrostanu rodziny.

Zmiana nawyków żywieniowych, m.in. kolacja 2–3 godziny przed snem.

Konieczna redukcja nadwagi. Regularna pora snu; sen na prawym boku lub na brzuchu, przeciwwskazane spanie na wznak (przeciwdziała mu wszyta piłka tenisowa w plecach piżamy). Zaprzestanie palenia tytoniu i zażywania leków nasennych — leki te obniżają napięcie mięśni. Leczenie protezą powietrzną — metoda z wyboru w każdej postaci BS, znikają chrapanie i bezdechy, powracają prawidłowa struktura snu, prawidłowe utlenowanie organizmu (CPAP, auto CPAP, BiPAP — ciśnienie wydechowe jest niższe. Leczenie nazębnymi protezami dentystycznymi — powiększającymi przestrzeń gardła z regulacją stopnia wysunięcia żuchwy. Leczenie chirurgiczne – operacja przerośniętego trzeciego migdałka, korekcja skrzywionej przegrody nosa, usunięcie przerośniętych migdałków podniebiennych lub gardłowego, polipów, plastyka podniebienia miękkiego. Laseroterapia: zmniejszanie języczka i częściowa redukcja podniebienia miękkiego. Terapia prądem częstotliwości radiowej: zmniejszanie języczka, częściowa redukcja podniebienia miękkiego.

Przy wyniku ponad 20 pkt ze względu na wysokie ryzyko cukrzycy zgłoś się do diabetologa w celu weryfikacji.

Nasze pasje i zainteresowania

Nasze biebrzańskie peregrynacje - in memoriam

Bagna i torfowiska Biebrzy, jej fauna i flora unikatowe w skali świata, depozyt natury dla przyszłych pokoleń. Wszechobecna komercja nieproszona i nachalna wciska się zewsząd za sprawą ludzi, którzy posiadając pieniądze uważają, że są koroną stworzenia. Zatem wszystko im wolno i wszystko im się należy. Obca im jest zasada życia, jaką na 300 lat przed Chrystusem wyartykułował Epikur: umiarkowanie uważamy za największe dobro nie dlatego, abyśmy w ogóle mieli poprzestawać na małym, ale dlatego, żebyśmy nauczyli się żyć skromnie w przeświadczeniu, że najlepiej korzystają z dóbr ci, którzy ich najmniej pożądają. Uczmy się cieszyć każdą chwilą, która nie jest bolesna… Chciałoby się rzec: co za czasy, co za ludzie. Czasami nie mogę oprzeć się wrażeniu, że żyjemy w eschatonie.

Więcej…

Listy Pliniusza Młodszego do Kalpurni I w.n.e. (z cyklu oblicza mistrzów)

…Pliniusz zapewnia swoją Kalpurnię. Piszesz, że moja nieobecność niemało Cię dręczy, a jedyną pociechę w tym znajdujesz, że zamiast mnie masz moje zwoje i nieraz nawet kładziesz je na tym miejscu, gdzie ja sam przebywałem. Dobrze mi, że mnie szukasz, miło, że zadowalasz się taką pociechą.

Więcej…

List Gustawa Flauberta do Colet (z cyklu oblicza mistrzów)

…mężczyzna kochający swą praczkę będzie z nią zaznawał rozkoszy, mimo iż będzie wiedział, że jest głupia; ale jeżeli kobieta kocha prostaka, jest to zapoznany geniusz, dusza wybrana itd., tak iż wskutek tej wrodzonej skłonności do zezowania nie widzą one prawdy, gdy ją się spotyka, ani piękna tam, gdzie ono się znajduje.

Więcej…

List Wolfganga Amadeusza Mozarta do Konstancji (z cyklu oblicza mistrzów)

Tymczasem wszystkiego dobrego - korzystaj ze swojego
błazna stołowego, ale myśl o mnie, mów o mnie i kochaj
mnie zawsze tak, jak ja zawsze będę kochał moją
Stanzi-Marini i jej... Stu!... knaller..., paller..., sznip..., sznap...,
sznur..., sznepperl..., snai!

Więcej…

Lili Marleen – szlagier czasu strasznej wojny

Norbert Schultze skomponował muzykę do piosenki „Lili Marleen” w 1938 roku do tekstu Hansa Leipa z 1915 r. Piosenka stała się wielkim przebojem muzycznym w czasie II wojny światowej. Zawdzięczała go nie tylko własnej urodzie, ale i ekspresyjnemu wykonaniu aktorki niemieckiej o obywatelstwie amerykańskim - Marleny Dietrich, występującej dla żołnierzy amerykańskich.

Więcej…

Dietetyka

Nadmiar przeciwutleniaczy może szkodzić

Większość doniesień prasowych podkreśla pozytywne skutki zjadania przeciwutleniaczy. Dzieję się tak, gdy naszym głównym źródłem przeciwutleniaczy jest żywność. Jeżeli jednak przesadzimy z przyjmowaniem przeciwutleniaczy jako suplementów, może to wywołać również negatywne skutki – donoszą naukowcy z Kansas State University. Badacze sprawdzali możliwość poprawienia metabolizmu mięśni szkieletowych, poprzez wykorzystanie przeciwutleniaczy. Paradoksalnie okazało się, że zbyt duża dawka przeciwutleniaczy daje efekt odwrotny. Przeciwutleniacze usuwając ze środowiska nadtlenek wodoru, który co prawda jest silnym utleniaczem, ale z drugiej strony wspomaga rozszerzanie się małych naczyń krwionośnych.

Więcej…

Jeszcze raz o żywieniu z epoki paleolitu

Bardzo interesującym zjawiskiem jest rozwój ruchu paleo, którego zwolennicy odrzucają oficjalny paradygmat medyczno-żywieniowy i jego narzędzia badawcze, jako błędne z antropologicznego i ewolucyjnego punktu widzenia.

Więcej…

Zdrowe odżywianie – krytycznie

Zalecenia dotyczące tzw. „zdrowego odżywiania” wyrządziły ludziom wiele złego, a współczesna nauka o żywieniu stwarza jedynie pozory naukowości. Historia zmagań konkurencyjnych paradygmatów: hipotezy węglowodanowej i hipotezy tłuszczowo-cholesterolowej w leczeniu chorób cywilizacyjnych jest pouczająca. Ta pierwsza wywiedziona z badań nad otyłością, koncentrowała się nad szkodliwą rolą węglowodanów, których nadmiar w diecie powoduje problemy z przemianą materii i w rezultacie otyłość i cukrzycę typu 2 – oraz przyczynia się do wielu schorzeń cywilizacyjnych. Hipoteza tłuszczowo-cholesterolowa jest jej zaprzeczeniem. Wywiedziona z poszukiwań przyczyn choroby wieńcową za problemy zdrowotne obwinia tłuszcze, szczególnie tłuszcze nasycone. To one mają wywoływać choroby serca, bo podnoszą poziom „złego” cholesterolu oraz powodują otyłość (teoria bilansu energetycznego).

Więcej…

Dieta śródziemnomorska- niekończąca się opowieść

Podstawą diety są produkty roślinne: zboża, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, oliwa, zioła i przyprawy. Powinno się je jadać codziennie, praktycznie w każdym posiłku. Mieszkańcy wiejskich obszarów Krety w latach 50–tych byli ubodzy, tanie i łatwo dostępne produkty roślinne stanowiły podstawę ich pożywienia (jedli z upodobaniem nawet dziko rosnącą zieleninę w potrawie o nazwie horta). Zwyczaje żywieniowe zrodzone z biedy zapewniły Grekom długie i zdrowe życie.  Dzisiaj wszystko się zmieniło. Cywilizacja globalna zrównała wszystkich, także pod względem preferencji podniebiennych.

Więcej…

Czy pijemy wystarczającą objętość wody dla zachowania zdrowia?

Picie wody zapobiega odwodnieniu, usprawnia pracę jelit, uśmierza ból, pomaga zwalczyć nadmierny apetyt, nawilża skórę, zapobiega wysuszeniu śluzówek, pozwala lepiej kontrolować cukrzycę. Statystyczny Polak w ciągu dnia wypija 1,5 litra płynów a 6 mln z nas pije jeszcze mniej - 1,20 litra. Rekomendowaną objętość płynów (1,6 litra dziennie dla kobiet i 2 litry dla mężczyzn) pije jedynie 40 %Polek i 22 % Polaków. 43 % wypijanych przez statystycznego Polaka w ciągu dnia płynów stanowią napoje gorące z dodatkiem cukru. Woda stanowi zaledwie 28 % przyjmowanych płynów a zalecane jest, aby było to 60-80 %.

Więcej…

Licznik odwiedzin

360237
dzisiajdzisiaj87
wczorajwczoraj357
w tym tygodniuw tym tygodniu1279
w tym miesiącuw tym miesiącu6393