ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski

specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii


dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady dietetyka w zakresie chorób cywilizacyjnych

Zapisy nr tel.: 602-395-601

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

ul. Zgierska 2/8, 91-002 Łódź


dr n. med. Zygmunt Trojanowski
specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii

dietetyk - Urszula Sobiecka-Trojanowska
porady w zakresie chorób cywilizacyjnych

PRYWATNY GABINET LEKARSKI

Cukrzycowe uszkodzenie siatkówki oczu – retinopatia cukrzycowa

U 3/4 chorych na cukrzycę w ciągu 15 lat od jej rozpoznania rozwija się retinopatia cukrzycowa (uszkodzenie siatkówki zagrażające utratą wzroku). Retinopatia cukrzycowa stanowi zagrożenie znacznego pogorszenia wzroku chorych na cukrzycę i jest główną przyczyną utraty wzroku w krajach rozwiniętych. Wprowadzenie dobrej kontroli stężenia glukozy i ciśnienia tętniczego oraz osiąganie przez naszych podopiecznych celów leczniczych w tym zakresie istotnie zmniejsza ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej i postępu już istniejących zmian. Okuliści wyróżniają kilka typów retinopatii cukrzycowej: retinopatię nieproliferacyjną (prostą), makulopatię, retinopatię przedproliferacyjną oraz retinopatię proliferacyjną.

Retinopatia cukrzycowa nieproliferacyjna – charakteryzuje się obecnością mikrotętniaków, małych krwotoków wewnątrzsiatkówkowych oraz rozsianych żółtych twardych wysięków, które powstają w wyniku zmian w autoregulacji przepływu krwi we włośniczkach (drobnych naczyniach tętniczych odżywiających siatkówkę). Istotnymi objawami są także poszerzenia i zwiększona przepuszczalność naczyń oraz odcinkowe zwężenie włośniczek siatkówki.

 

Makulopatia dotycząca plamki żółtej (centralnej części siatkówki – strategicznie ważnej dla zachowania widzenia) może się ujawnić z różnym nasileniem we wszystkich rodzajach retinopatii cukrzycowej, niestety, może pojawić się już w retinopatii nieproliferacyjnej.

W plamce żółtej powstają impulsy decydujące o ostrości widzenia, dlatego jej patologie są najczęstszą przyczyną utraty wzroku u chorych na cukrzycę, szczególnie typu 2. Za makulopatię odpowiedzialny jest obrzęk plamki powstający z przesięku (nieszczelności) włośniczek plamki. Obrzęk plamki definiuje się jako pogrubienie siatkówki umiejscowione w szerokim obszarze plamki, przyśrodkowo od tarczy nerwu wzrokowego. Obrzęk ten jest następstwem przewlekłego procesu a idące za tym osłabienie widzenia następuje stopniowo i ostatecznie prowadzi do utraty wzroku. Dlatego tak ważne jest zdefiniowanie kondycji siatkówki przy pierwszej wizycie u diabetologa a następnie okresowa jej kontrola, polegająca na oftalmoskopowym badaniu dna oczu.

U chorych z przedproliferacyjną retinopatią cukrzycową występują bardziej nasilone zmiany w siatkówce, do których należą: paciorkowe rozszerzenia żył, wysięki miękkie („kłębki waty”) i liczniejsze mikrotętniaki.

Retinopatia cukrzycowa proliferacyjna występuje wówczas, gdy uszkodzenie naczyń powoduje zaburzenie ukrwienia całego obszaru siatkówki z jej niedokrwieniem. W obszarach największego niedokrwienia siatkówki zwiększa się produkcja czynników wzrostu, co powoduje tworzenie nowych naczyń. Te nowe, dziko rosnące włośniczki są kruche i często pękają z wylewem krwi do ciała szklistego i odwarstwienia siatkówki. Te ostatnie dwa stany prowadzą do ciężkiej i często nieodwracalnej utraty wzroku.

U chorych na cukrzycę typu 1, powyżej 30 roku życia z chorobą trwającą krócej niż 10 lat, występowanie obrzęku plamki wynosi 15%, ale wzrasta do 30% u pacjentów, u których choroba trwała dłużej niż 15 lat. Częstość obrzęku u pacjentów chorujących na cukrzycę typu 2 krócej niż 10 lat wynosi około 5%, natomiast u chorujących 20 lat do 20%. Osłabienie wzroku było częstsze u pacjentów, u których cukrzycę stwierdzono powyżej 30 roku życia – u 50% takich pacjentów ostrość wzroku wynosiła 0,5 lub więcej.

Rozpoznanie

Wczesny obrzęk plamki żółtej może być trudny do wykrycia za pomocą oftalmoskopu lub lampy szczelinowej, dlatego w ocenie jej stanu używa się analizatora grubości siatkówki i optyczną koherentną tomografię z angiografią fluoresceinową.

Angiografia fluoresceinowa uwidacznia: nieprawidłowe poszerzenia włośniczek; zwiększoną ich przepuszczalność, jako główne przyczyny obrzęku plamki i lokalnych zatorów włośniczek prowadzących do tworzenia obszarów siatkówki bez perfuzji z powstaniem niedokrwienia.

Leczenie

Do leczenia ograniczonego lub ogniskowego obrzęku plamki żółtej wykorzystuje się fotokoagulację ogniskową (laserowanie), której celem jest bezpośrednie koagulowanie uszkodzeń naczyń (mikrotętniaków i śródsiatkówkowych zaburzeń mikrokrążenia), dzięki czemu zmniejsza się obrzęk i odkładanie twardych wysięków. Do leczenia rozsianego obrzęku plamki stosuje się fotokoagulację typu grid.

Wykazano, że fotokoagulacja ogniskowa stabilizuje i opóźnia rozwój makulopatii cukrzycowej. Ryzyko wystąpienia ciężkiego ubytku wzroku w makulopatii zostaje zredukowane o 50%. W 80% przypadków z torbielowatym obrzękiem plamki żółtej użycie fotokoagulacji sieciowej pozwoliło usunąć obrzęk a ostrość widzenia pozostała stabilna przez 3 lata.

Kiedy powinno się rozpocząć leczenie?

Stwierdzenie obrzęku plamki (pogrubienie siatkówki zagrażające centralnej części plamki, nawet jeśli ostrość wzroku nie jest osłabiona) jest właściwym wskazaniem do fotokoagulacji (laserowania). Zabieg ten rzadko prowadzi do polepszenia widzenia dlatego powinno się wdrożyć leczenie zanim ubytki wzroku są widoczne, tj. przy ostrości między 1,0 a 0,5. Ważne jest, aby leczeniu laserem towarzyszyła ocena ogólnego stanu zdrowia, z naciskiem na kontrolę glikemii (cukrów) przedwczesną miażdżycę (lipidogram), nadciśnienie tętnicze krwi, otyłość. Mimo że fotokoagulacja zmniejsza zagrożenie dalszą utratą wzroku nie stwierdzono jej korzystnego wpływu na poprawę już zmniejszonej ostrości widzenia. Dla zapobiegnięcia utracie wzroku a także fakt, że u chorych na cukrzycę z retinopatią proliferacyjną lub obrzękiem plamki nie występują żadne niepokojące ich objawy są mocnymi argumentami za okresowym badaniem dna oczu pod tym kątem.

 

Aktualne zalecenia co do profilaktycznej oftalmoskopii dna oczu, celem ujawnienia retinopatii cukrzycowej:

  • w cukrzycy typu 2 w momencie stwierdzenia cukrzycy a następnie raz w roku, gdy wszystko jest w porządku, w okolicznościach nieprawidłowego wyniku badania okulista sam określa częstość wizyt kontrolnych;

  • w cukrzycy typu 1 w ciągu 3–5 lat od diagnozy, kiedy pacjent ukończył 10 lat a następnie raz w roku;

  • w ciąży z wcześniej istniejącą cukrzycą, jeszcze przed zajściem w ciążę i w ciągu pierwszego trymestru, następnie w zależności od wyników badania w pierwszym trymestrze.

 

Dr Zygmunt Trojanowski

Przy wyniku ponad 20 pkt ze względu na wysokie ryzyko cukrzycy zgłoś się do diabetologa w celu weryfikacji.

Nasze pasje i zainteresowania

Nasze biebrzańskie peregrynacje - in memoriam

Bagna i torfowiska Biebrzy, jej fauna i flora unikatowe w skali świata, depozyt natury dla przyszłych pokoleń. Wszechobecna komercja nieproszona i nachalna wciska się zewsząd za sprawą ludzi, którzy posiadając pieniądze uważają, że są koroną stworzenia. Zatem wszystko im wolno i wszystko im się należy. Obca im jest zasada życia, jaką na 300 lat przed Chrystusem wyartykułował Epikur: umiarkowanie uważamy za największe dobro nie dlatego, abyśmy w ogóle mieli poprzestawać na małym, ale dlatego, żebyśmy nauczyli się żyć skromnie w przeświadczeniu, że najlepiej korzystają z dóbr ci, którzy ich najmniej pożądają. Uczmy się cieszyć każdą chwilą, która nie jest bolesna… Chciałoby się rzec: co za czasy, co za ludzie. Czasami nie mogę oprzeć się wrażeniu, że żyjemy w eschatonie.

Więcej…

Listy Pliniusza Młodszego do Kalpurni I w.n.e. (z cyklu oblicza mistrzów)

…Pliniusz zapewnia swoją Kalpurnię. Piszesz, że moja nieobecność niemało Cię dręczy, a jedyną pociechę w tym znajdujesz, że zamiast mnie masz moje zwoje i nieraz nawet kładziesz je na tym miejscu, gdzie ja sam przebywałem. Dobrze mi, że mnie szukasz, miło, że zadowalasz się taką pociechą.

Więcej…

List Gustawa Flauberta do Colet (z cyklu oblicza mistrzów)

…mężczyzna kochający swą praczkę będzie z nią zaznawał rozkoszy, mimo iż będzie wiedział, że jest głupia; ale jeżeli kobieta kocha prostaka, jest to zapoznany geniusz, dusza wybrana itd., tak iż wskutek tej wrodzonej skłonności do zezowania nie widzą one prawdy, gdy ją się spotyka, ani piękna tam, gdzie ono się znajduje.

Więcej…

List Wolfganga Amadeusza Mozarta do Konstancji (z cyklu oblicza mistrzów)

Tymczasem wszystkiego dobrego - korzystaj ze swojego
błazna stołowego, ale myśl o mnie, mów o mnie i kochaj
mnie zawsze tak, jak ja zawsze będę kochał moją
Stanzi-Marini i jej... Stu!... knaller..., paller..., sznip..., sznap...,
sznur..., sznepperl..., snai!

Więcej…

Lili Marleen – szlagier czasu strasznej wojny

Norbert Schultze skomponował muzykę do piosenki „Lili Marleen” w 1938 roku do tekstu Hansa Leipa z 1915 r. Piosenka stała się wielkim przebojem muzycznym w czasie II wojny światowej. Zawdzięczała go nie tylko własnej urodzie, ale i ekspresyjnemu wykonaniu aktorki niemieckiej o obywatelstwie amerykańskim - Marleny Dietrich, występującej dla żołnierzy amerykańskich.

Więcej…

Dietetyka

Nadmiar przeciwutleniaczy może szkodzić

Większość doniesień prasowych podkreśla pozytywne skutki zjadania przeciwutleniaczy. Dzieję się tak, gdy naszym głównym źródłem przeciwutleniaczy jest żywność. Jeżeli jednak przesadzimy z przyjmowaniem przeciwutleniaczy jako suplementów, może to wywołać również negatywne skutki – donoszą naukowcy z Kansas State University. Badacze sprawdzali możliwość poprawienia metabolizmu mięśni szkieletowych, poprzez wykorzystanie przeciwutleniaczy. Paradoksalnie okazało się, że zbyt duża dawka przeciwutleniaczy daje efekt odwrotny. Przeciwutleniacze usuwając ze środowiska nadtlenek wodoru, który co prawda jest silnym utleniaczem, ale z drugiej strony wspomaga rozszerzanie się małych naczyń krwionośnych.

Więcej…

Jeszcze raz o żywieniu z epoki paleolitu

Bardzo interesującym zjawiskiem jest rozwój ruchu paleo, którego zwolennicy odrzucają oficjalny paradygmat medyczno-żywieniowy i jego narzędzia badawcze, jako błędne z antropologicznego i ewolucyjnego punktu widzenia.

Więcej…

Zdrowe odżywianie – krytycznie

Zalecenia dotyczące tzw. „zdrowego odżywiania” wyrządziły ludziom wiele złego, a współczesna nauka o żywieniu stwarza jedynie pozory naukowości. Historia zmagań konkurencyjnych paradygmatów: hipotezy węglowodanowej i hipotezy tłuszczowo-cholesterolowej w leczeniu chorób cywilizacyjnych jest pouczająca. Ta pierwsza wywiedziona z badań nad otyłością, koncentrowała się nad szkodliwą rolą węglowodanów, których nadmiar w diecie powoduje problemy z przemianą materii i w rezultacie otyłość i cukrzycę typu 2 – oraz przyczynia się do wielu schorzeń cywilizacyjnych. Hipoteza tłuszczowo-cholesterolowa jest jej zaprzeczeniem. Wywiedziona z poszukiwań przyczyn choroby wieńcową za problemy zdrowotne obwinia tłuszcze, szczególnie tłuszcze nasycone. To one mają wywoływać choroby serca, bo podnoszą poziom „złego” cholesterolu oraz powodują otyłość (teoria bilansu energetycznego).

Więcej…

Dieta śródziemnomorska- niekończąca się opowieść

Podstawą diety są produkty roślinne: zboża, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, oliwa, zioła i przyprawy. Powinno się je jadać codziennie, praktycznie w każdym posiłku. Mieszkańcy wiejskich obszarów Krety w latach 50–tych byli ubodzy, tanie i łatwo dostępne produkty roślinne stanowiły podstawę ich pożywienia (jedli z upodobaniem nawet dziko rosnącą zieleninę w potrawie o nazwie horta). Zwyczaje żywieniowe zrodzone z biedy zapewniły Grekom długie i zdrowe życie.  Dzisiaj wszystko się zmieniło. Cywilizacja globalna zrównała wszystkich, także pod względem preferencji podniebiennych.

Więcej…

Czy pijemy wystarczającą objętość wody dla zachowania zdrowia?

Picie wody zapobiega odwodnieniu, usprawnia pracę jelit, uśmierza ból, pomaga zwalczyć nadmierny apetyt, nawilża skórę, zapobiega wysuszeniu śluzówek, pozwala lepiej kontrolować cukrzycę. Statystyczny Polak w ciągu dnia wypija 1,5 litra płynów a 6 mln z nas pije jeszcze mniej - 1,20 litra. Rekomendowaną objętość płynów (1,6 litra dziennie dla kobiet i 2 litry dla mężczyzn) pije jedynie 40 %Polek i 22 % Polaków. 43 % wypijanych przez statystycznego Polaka w ciągu dnia płynów stanowią napoje gorące z dodatkiem cukru. Woda stanowi zaledwie 28 % przyjmowanych płynów a zalecane jest, aby było to 60-80 %.

Więcej…

Licznik odwiedzin

348098
dzisiajdzisiaj77
wczorajwczoraj524
w tym tygodniuw tym tygodniu2105
w tym miesiącuw tym miesiącu9505